W konsekwencji tego zjednoczenie stanowi jednostkę ekonomiczną będącą na rozrachunku gospodarczym. Zjednoczenie nie prowadzi bezpośredniej działalności produkcyjnej i nie nawiązuje stosunków cywilno-prawnych z kontrahentami (inwestorami, dostawcami, jednostkami kooperującymi itp.) Toteż rozrachunek gospodarczy zjednoczenia odnosi się do tych dziedzin jego działalności, które wiążą się z jego funkcjami.

Jak powiedzieliśmy, funkcje zjednoczeń budownictwa wyrażają się:

- 1) w zapewnieniu efektywnego rozwoju branży zarówno w układzie terenowym (zjednoczenia terenowe), jak i w układzie danej specjalności (układ specjalistyczny)

- 2) w działalności koordynacyjnej w zakresie optymalnej sieci przedsiębiorstw i prawidłowych proporcji ich rozwoju oraz zasad współdziałania zgrupowanych w zjednoczeniu jednostek produkcji podstawowej, pomocniczej i usług.

Minister ma do pomocy podsekretarzy stanu (wiceministrów). W skład ministers tw a wchodzą departamenty oraz inne równorzędne komórki. Na ich czele stoją dyrektorzy. Departamenty dzielą się na wydziały. Na czele każdego wydziału stoi naczelnik.

Do zakresu działania ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych należą sprawy dotyczące: rozwoju budownictwa, projektowania budowlanego i produkcji budowlanej, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, państwowego nadzoru budowlanego, projektowania technologicznego produkcji materiałów budowlanych, produkcji i zbytu tych materiałów, prac naukowo-badawczych w dziedzinie budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych, planowania przestrzennego oraz współpracy naukowo-technic

Jednocześnie dość pokaźna liczba przedsiębiorstw' działa w innych resortach gospodarczych. Są to głównie przedsiębiorstwa, które wykonują roboty specjalistyczne, w zasadzie dla potrzeb danego resortu. Na przykład w resorcie górnictwa i energetyki mamy przedsiębiorstwa budowy kopalń surowców, a w resorcie przemysłu ciężkiego przedsiębiorstwa wykonujące roboty modernizacyjne i remontowe na potrzeby tego przemysłu.

Dla wykonania poważniejszych robót inwestycyjnych powołuje się, oczywiście w uzasadnionych wypadkach, specjalne oddziały wykonawstwa inwestycyjnego, zwane w skrócie SOWI. Są one jednostkami typu przedsiębiorstw budowlano-montażowych na pełnym wewnętrznym rozrachunku gospodarczym, działającymi w ramach macierzystego przedsiębiorstwa przemysłowego. Oddziały te zorganizowane są w gałęziach, w których występuje wiele robót specjalistycznych o charakterze modernizacyjnym, adaptacyjnym itp.

Roboty budowlano-montażowe mogą być wykonywane bądź przez wyspecjalizowane w tym zakresie przedsiębiorstwa budowlano-montażowe, czyli systemem zwanym zleceniowym, bądź we własnym zakresie, przez brygady użytkownika obiektu - inwestycji, czyli systemem gospodarczym. Ten drugi sposób wykonawstwa jest niekiedy uzasadniony, zwłaszcza gdy chodzi o mniejsze roboty zarówno remontowe, jak i inwestycyjne.

Pod względem form własności jednostki gospodarcze zaliczone do działu „budownictwo” dzielą się na:

- 1) budownictwo uspołecznione:

Rocznik Statystyczny Inwestycji i Środków Trwałych 1967, s. 46-47: 1973, s. 52. przedsiębiorstw). Mianowicie według obowiązującej klasyfikacji gospodarki narodowej w skład działu „budownictwo” wchodzą:

- 1) jednostki geologiczno-poszukiwawcze i geofizyczne, jednostki hydrogeologiczne oraz jednostki geologiczno-inżynieryjne (mające za zadanie badania mechaniki gruntów dla celów budowlanych)

Znaczenia produkcji budowlanej nie pomniejsza fakt korzystnych, aczkolwiek zbyt wolno postępujących, zmian w strukturze nakładów inwestycyjnych (chodzi oczywiście o inwestycje produkcyjne). Mianowicie wzrasta w nich udział nakładów na ma- gospodarki narodowej w opracowaniach statystycznych, podlegają orzecznictwu władz budowlanych oraz wymagają odpowiednich kwalifikacji zawodowych oraz umiejętności w zakresie sztuki budowlanej.

Strony