Postulat pełniejszego wykorzystania inicjatywy ludzkiej w celu wyzwolenia i uruchomienia rezerw produkcyjnych nabiera szczególnego znaczenia na etapie dynamicznego rozwoju gospodarki kraju. Stąd jedną z istotnych zasad przyjętą w ostatnich latach przy opracowywaniu planów gospodarczych jest możliwie jak najbardziej czynny w tym udział wszystkich zainteresowanych ogniw w sposób, który stwarzałby hierarchicznie zorganizowany

Przy opracowywaniu NPSG ustala się szereg podstawowych wskaźników nie tylko dla roku planowego (będącego przedmiotem planowania), lecz również orientacyjnych wskaźników dla roku następnego. Nadaje to planom rocznym w pewnym sensie charakter planów dwuletnich (plany sporządzane metodą kroczącą).

Plany wieloletnie są tak sporządzone, iż pozwalają na wewnętrzne zbilansowanie działalności gospodarczej w skali całej gospodarki narodowej i to zarówno od strony rzeczowej (jednostek fizycznych), jak i pokrycia finansowego.

Planowanie polega na świadomym przygotowaniu się do realizacji określonego działania. Toteż w procesie planowania trzeba pamiętać o następujących podstawowych zasadach:

- wyraźnie określić cel podejmowanego działania gospodarczego i wynikające z niego zadania,

- wiedzieć, jakie rodzaje środków mogą służyć do wykonania zadań ustalonych w planie,

Wskaźniki dyrektywne, będące dotąd podstawowym narzędziem egzekwowania wyników działalności jednostek gospodarczych, mają zastąpić wdrażane mechanizmy ekonomiczne i związane z nimi parametry ekonomiczno-finansowe. Mają one skłaniać jednostki gospodarcze do podnoszenia efektywności gospodarowania i osiągania lepszych wyników.

Obok spraw związanych z rozwojem branży jako całości występuje w działalności gospodarczej bogata problematyka w skali mikroekonomicznej, dotycząca poszczególnych przedsiębiorstw. W przedsiębiorstwie podejmowane są wszelkie decyzje, które mają na celu usprawnienie jego działalności gospodarczej przez wdrażanie wszelkich form „małego” postępu techniczno-organizacyjnego.

Realizacja powyższych celów, nazywanych często - zwłaszcza gdy chodzi o tempo rozwoju i przekształceń struktury gospodarstwa narodowego - celami strategicznymi następuje przede wszystkim w drodze podejmowania nowych inwestycji. Chodzi oczywiście o inwestycje przesądzające o poważnym wzroście potencjału produkcyjnego drogą budowy nowych kopalń, elektrowni, sieci energetycznej, węzłów komunikacyjnych, dużych przedsiębiorstw itp.

Istotę systemu planowania i zarządzania gospodarczego można najogólniej ująć następująco:

- 1) system planowania wyraża się w podejmowaniu decyzji związanych z wykorzystaniem i powiększaniem zasobów produkcyjnych

- 2) przez pojęcie zarządzania rozumie się ustalanie podmiotowej struktury produkcji (hierarchii gospodarczej) i systemu pobudzania do wzrostu efektywności (indywidualnej i społecznej) oraz zasilanie (jednostek gospodarczych) w potrzebne informacje i fundusze pieniężne.

Zgodnie z uchwałą VI Zjazdu PZPR przeprowadzane są zmiany w zasadach gospodarowania przedsiębiorstw. Na podstawie decyzji rządowych nowy system wprowadziło już kilkadziesiąt dużych organizacji gospodarczych, określanych mianem jednostek inicjujących zmiany w systemie planowania i zarządzania (w większości są to organizacje przemysłowe).

Pełny rozrachunek gospodarczy obejmuje wszystkie wymienione wyżej funkcje przedsiębiorstwa, w szczególności zaś łączy się z nadaniem mu osobowości prawnej.

Strony